Od zgodności ze standardami do jakości środowiska cyfrowego
Czy dobra strona internetowa to po prostu szybka, zgodna ze standardami i dostępna witryna? Wyniki badań pokazują, że to już za mało. W opublikowanym badaniu zaproponowano nowy konstrukt analityczny – Web Well-Being Friendliness (WWBF) – opisujący potencjał środowiska cyfrowego do wspierania dobrostanu użytkownika nie poprzez deklaracje użytkowników, lecz przez mierzalne właściwości samej strony internetowej.
Cite this article
Król, K. (2026). From website quality metrics to web well-being friendliness: a quantitative assessment of university websites in Poland. Qual Quant. https://doi.org/10.1007/s11135-026-02871-2
Web Well-Being Friendliness – nowa kategoria jakości
W literaturze dotyczącej oceny jakości stron internetowych funkcjonuje szereg pojęć opisujących „przyjazność witryn internetowych” w wybranych, wąsko zdefiniowanych wymiarach. Pojęcie user-friendliness jest utrwalonym określeniem opisującym łatwość oraz przyjazność interakcji z systemami cyfrowymi. Inne określenia, takie jak mobile-friendly, accessibility-friendly, SEO-friendly czy privacy-friendly pojawiają się w praktyce jako terminy najczęściej odnoszące się do narzędzi pomiarowych oraz wybranych właściwości technicznych, funkcjonalnych lub regulacyjnych stron internetowych, badanych m.in. w kontekście adaptacyjności mobilnej, dostępności cyfrowej, optymalizacji dla wyszukiwarek SEO oraz mechanizmów ochrony prywatności.
User-friendliness jest najczęściej analizowana w kontekście użyteczności oraz doświadczenia użytkownika, z wykorzystaniem badań jakościowych, testów z udziałem użytkowników oraz ocen heurystycznych. Termin mobile-friendly funkcjonuje jako określenie właściwości technicznych stron internetowych związanych z poprawnym działaniem i prezentacją treści na urządzeniach mobilnych. Sformułowanie accessibility-friendly występuje przede wszystkim w kontekście narzędzi automatyzujących testy dostępności cyfrowej, odnosząc się opisowo do zgodności treści ze standardami WCAG. Określenie SEO-friendly dotyczy zgodności struktury technicznej i treści strony z wymaganiami algorytmów wyszukiwarek. Z kolei privacy-friendly odnosi się w sposób ogólny do przejrzystości praktyk przetwarzania danych wrażliwych oraz złożoności mechanizmów uzyskiwania zgód na przetwarzanie danych i stosowanie technologii śledzących. Pojęcia te odnoszą się do wybranych aspektów funkcjonowania witryn internetowych i koncentrują się na odrębnych wymiarach jakości, co ogranicza możliwość analizy środowiska cyfrowego jako zintegrowanego systemu.
To nie pojedyncze wskaźniki, lecz spójność i stabilność środowiska cyfrowego decydują o jakości doświadczenia użytkownika.
Na tym tle zaproponowane w niniejszym badaniu pojęcie Web Well-Being Friendliness stanowi odrębny konstrukt analityczny. Web Well-Being Friendliness opisuje, za pomocą zagregowanego wskaźnika liczbowego, potencjał pojedynczej strony internetowej do tworzenia warunków sprzyjających dobrostanowi użytkownika, wynikających z jej właściwości systemowych. Jego istotnym wyróżnikiem jest systemowy oraz obiektywizowalny charakter, oparty na analizie mierzalnych właściwości stron internetowych. W rezultacie WWBF należy interpretować jako syntetyczną ocenę jakości środowiska cyfrowego, która porządkuje i łączy dotychczasowe, cząstkowe podejścia do oceny stron internetowych w jedną spójną perspektywę analityczną.
Badanie objęło 65 publicznych uczelni akademickich w Polsce i opierało się na automatycznej analizie sześciu wymiarów jakości: wydajności, Technical SEO, stabilności interfejsu, dostępności cyfrowej, responsywności mobilnej oraz poziomu cyfrowego hałasu. Zamiast oceniać pojedyncze parametry, opracowano syntetyczny wskaźnik pozwalający analizować strony jako całościowe środowiska informacyjne.
Nowością nie jest to, że szybkie i stabilne strony są lepsze. Nowością jest próba zmierzenia dobrostanu cyfrowego bez pytania użytkowników o ich odczucia.
Badania ujawniły, że o jakości współczesnych serwisów coraz rzadziej decyduje formalna zgodność ze standardami. Największe różnice ujawniają się w dynamicznych właściwościach interfejsu – szczególnie w stabilności układu i przewidywalności reakcji strony. Oznacza to przesunięcie akcentu z pytania „czy strona działa poprawnie?” na pytanie „jakie warunki interakcji tworzy dla użytkownika?”.
